2026 Yılında Avusturya Vatandaşlığı Nasıl Alınır

Avusturya vatandaşlığı, kişi ile devlet arasındaki karşılıklı hak ve yükümlülükleri ifade eden hukuki bir bağdır. Avusturya pasaportuna sahip olmak, sahibine ülkede yaşama ve ülke topraklarında her türlü yasal faaliyette bulunma hakkı tanır. Avusturya, Avrupa Birliği ve Schengen Bölgesi üyesidir ve 2004/38/EC Direktifi uyarınca vatandaşları Avrupa’daki herhangi bir ülkede serbest dolaşım ve ikamet hakkına sahiptir.

Avusturya Vatandaşlığı Statüsünün Avantajları

Avusturya vatandaşlığı, geniş kapsamlı sosyal, ekonomik ve hareketlilik avantajlarına erişim sağlar. Avusturya ve Avrupa Birliği vatandaşı olarak bireyler daha yüksek güvenlik, genişletilmiş haklar ve küresel seyahat imkânlarından yararlanır. Bu statü, istikrar ve uluslararası özgürlük arayan kişiler için son derece cazip bir seçenektir.

• Gelişmiş, güvenli ve ekonomik olarak istikrarlı bir ülkede yaşam.
• Ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı.
• Sosyal yardımlar, sübvansiyonlar ve diğer devlet ödemelerinden faydalanma imkânı.
• Avrupa’daki herhangi bir üniversitede avantajlı koşullarla eğitim alma.
• Avrupa bankalarında kredi kullanma ve hesap açma hakkı.
• AB ülkelerinde özel izin olmadan gayrimenkul satın alma.
• ABD, Kanada ve diğer ülkelere hızlandırılmış vize prosedürlerinden yararlanma.
• Dünya genelinde 170’ten fazla ülkeye vizesiz veya kolaylaştırılmış giriş imkânı.

Avusturya Vatandaşlığı Almak İçin Neler Gereklidir

Avusturya vatandaşlığı «kan bağı» ilkesine göre verilir; yani anne veya babasından en az biri Avusturya vatandaşı olan çocuk, doğum yeri neresi olursa olsun vatandaşlığı otomatik olarak kazanır.

Aşağıdaki kişiler de vatandaşlık için başvurabilir:

• Avusturya vatandaşlığı kazanmış yabancıların reşit olmayan çocukları;
• belirli şartlar altında Avusturya vatandaşlarının eşleri;
• tam doğal yolla vatandaşlık sürecini tamamlamış yabancılar.

Natüralizasyon yoluyla vatandaş olmak için şu şartların karşılanması gerekir:

• Avusturya’da en az 10 yıl yasal ve kesintisiz ikamet etmek, bunun en az 5 yılını daimi oturum statüsüyle geçirmek;
• sabıka kaydının bulunmaması ve hukuki sorun yaşamamış olmak;
• son 6 yıl boyunca düzenli gelir kaynağına sahip olduğunu kanıtlamak;
• Almanca bilmek ve Avusturya’nın tarihi ile siyasi yapısı hakkında temel bilgiye sahip olmak;
• kamu düzeni açısından tehdit oluşturmamak.

Avusturya Vatandaşlığını Elde Etmenin Yasal Yolları ve Dayanakları

Avusturya vatandaşlığının satın alınması yasa gereği mümkün değildir. Ülke vatandaşı olabilmek için natüralizasyon sürecinden geçmek veya mevcut yasal programlardan birine dayanmak gerekir. Bazı ülkelerde olduğu gibi gayrimenkul satın alarak Avusturya pasaportu almak da mümkün değildir; ancak kendi konutuna sahip olmak vatandaşlık başvurusu açısından olumlu bir unsur olarak değerlendirilebilir.

Soy Bağı (Filyasyon)

Doğum Avusturya’da gerçekleşmiş olsa bile çocuğun vatandaşlığı ebeveynlerinin vatandaşlığına bağlıdır. Anne, baba ya da her ikisi Avusturya vatandaşıysa çocuk vatandaşlığı doğumla otomatik olarak kazanır. Ebeveynler evli değilse ve baba Avusturya vatandaşı, anne başka bir ülke vatandaşıysa, babalığın resmî olarak tanınması hâlinde çocuk vatandaşlığı soy yoluyla alabilir.

Repatriasyon

Daha önce Avusturya vatandaşı olanların veya Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun parçası olan ülkelerin sakinlerinin doğrudan torunları kaybedilmiş vatandaşlığı geri kazanabilir. 15 Mayıs 1945’ten önce ülkeden sürgün edilen kişilerin bugünkü yabancı uyruklu torunları pasaport için başvurabilir. Bu yöntem özellikle Nazi Almanyası mağdurları, başta Yahudiler olmak üzere, için uygundur.

Natüralizasyon Yoluyla

Avusturya Vatandaşlık Kanunu, natüralizasyon yoluyla pasaport alınmasına imkân tanır. Özel programlardan yararlanamayan Rusya veya diğer eski Sovyet ülkeleri vatandaşları için bu yol en yaygın seçenektir. Süreç; vize alınması, oturum izni, uzun süreli ikamet ve daimi oturum statüsüne geçiş gibi entegrasyon aşamalarını içerir. On yılın ardından ve tüm şartlar yerine getirildiğinde vatandaşlık başvurusu yapılabilir.

Natüralizasyon kapsamında başlıca dayanaklar şunlardır:

• Eğitim.
  Avusturya’daki bir üniversiteye kabul edilen yabancı öğrenciler oturum izni alır. İzin eğitim süresi boyunca geçerlidir. Eğitimini başarıyla tamamlayan ve iş bulan kişi, genel kurallara göre vatandaşlığa başvurabilir.
• Çalışma.
  Avusturya iş piyasası nitelikli uzmanlar için fırsatlar sunar. İş sözleşmesi imzalayan yabancılar «Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart» alabilir. Bu kart, Avusturya üniversitelerinden mezun olan yabancılar için de geçerlidir. Kart sahibinin aile üyeleri ise «Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart Plus» alabilir.
• Yatırım.
  Devlet programı kapsamında ülke ekonomisine en az 10 milyon avro yatırım yapan kişiler 6–12 ay içinde vatandaşlık alabilir. Yatırımcı bu süre boyunca Avusturya’da oturum izniyle yaşamalıdır; dil bilgisi şartı aranmayabilir.
• Evlilik ve Aile Birleşimi.
  Avusturya vatandaşıyla evlilik yoluyla pasaport alınabilir. Evliliğin Avusturya’da yapılmış olması gerekir. Eş önce oturum izni alır ve birlikte 5 yıl yaşadıktan sonra vatandaşlığa başvurabilir.

Avusturya vatandaşının aile üyeleri de aile birleşimi kapsamında oturum izni alabilir. Eşler ve reşit olmayan çocuklar başvurabilir; akrabalık belgelerle kanıtlanmalıdır. Oturum izni bir yıl süreyle verilir ve uzatılabilir.

• Mültecilik.
  Savaş, doğal afet veya siyasi baskı nedeniyle ülkesini terk etmek zorunda kalan yabancılara Avusturya sığınma hakkı tanıyabilir. Her başvuru bireysel olarak incelenir. İlk etapta üç yıllık oturum izni verilir; koşullar değişmezse daimi oturum hakkı tanınabilir.

Avusturya Vatandaşlığı Alma Prosedürü

Natüralizasyon şartlarını yerine getiren veya başka bir yasal programdan yararlanan yabancı, vatandaşlık başvuru sürecine başlar. Bunun için dil sınavını geçmek, gerekli belgeleri hazırlamak, göç makamlarına başvuruda bulunmak, devlet harcını ödemek ve yetkililerin kararını beklemek gerekir.

Avusturya vatandaşlığına natüralizasyon yoluyla başvuru süreci, yabancılar için yasayla belirlenmiş temel aşamalardan oluşur:

1. Vize.
   Avusturya’ya giriş için en fazla 1 yıl süreli ulusal D tipi vize gerekir. Vize, başvuru sahibinin ülkesindeki Avusturya diplomatik temsilciliği tarafından verilir.
2. Oturum İzni (VNH).
   Oturum izni belirli bir yasal gerekçeye dayanarak verilir ve göç sürecinde değiştirilebilir. Örneğin eğitim amaçlı oturum izni daha sonra çalışma temelli oturum iznine dönüştürülebilir.
3. Daimi Oturum (PMH).
   Natüralizasyon programına göre, 5 yıl oturum izniyle yaşayan yabancı daimi oturum statüsüne başvurma hakkı kazanır.
4. Pasaport.
   Daimi oturum statüsüyle 5 yıl yaşadıktan sonra kişi Avusturya pasaportu için aday olabilir.

Basitleştirilmiş programlardan yararlanılmadığı takdirde, Avusturya vatandaşı olmak için genellikle en az 10 yıl gerekir.

Belgelerin Toplanması ve Hazırlanması

Vatandaşlık için temel dosya aşağıdaki belgeleri içerir:

• Uluslararası pasaport.
• Vatandaşlık başvuru formu.
• Özgeçmiş (CV).
• 35×45 mm ebatlarında fotoğraf.
• Geçerli oturum izni veya daimi oturum kartı.
• Gelir belgesi.
• İkamet kayıt belgesi.
• Sağlık sigortası poliçesi.
• Sabıka kaydı belgesi.
• Almanca dil sınavı sertifikası.
• Devlet harcının ödendiğine dair makbuz.

Oturum İzninin Alınması

Oturum izni almak için belirli bir yasal dayanak gerekir — örneğin çalışma, üniversite eğitimi, aile birleşimi vb. Oturum izni, yabancının kendi ülkesindeki Avusturya konsolosluğu veya Avusturya’daki göç makamları tarafından verilir. Standart olarak bir yıl geçerlidir ve uzatma hakkı vardır. Ancak bazı kategoriler için istisnalar uygulanır. Örneğin, Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart temelinde verilen oturum izni, iş sözleşmesi daha kısa süreli değilse genellikle 2 yıl için düzenlenir.

Başvuru sırasında genellikle şu belgeler istenir:

• Uluslararası pasaport.
• Doğum belgesi.
• Fotoğraf.
• Başvuru gerekçesini kanıtlayan belgeler.

Oturum izni alabilmek için adayın düzenli gelire sahip olması, sağlık sigortası bulunması, Avusturya’da yaşayacağı adresi kanıtlaması ve kamu düzeni ile güvenliği açısından tehdit oluşturmaması gerekir. Oturum izni beş yıl boyunca uzatılabilir; ardından daimi oturum statüsüne başvurulabilir ve beş yıl daha sonra vatandaşlık için müracaat edilebilir.

Sınav Süreci

Avusturya vatandaşlığı başvurusunda Almanca bilgisi zorunlu şartlardan biridir. Sınav hem yazılı hem sözlü bölümlerden oluşur ve en az B1 seviyesinde başarı gösterilmesi gerekir.

Dil yeterliliğinin yanı sıra başvuru sahipleri vatandaşlık sınavına da girer. Bu sınav; ülkenin hukuki yapısı, kültürü ve Avusturya tarihi hakkında sorular içerir. Toplam 27 sorudan oluşur ve en az 18’ine doğru cevap verilmelidir. Avusturya’daki bir üniversiteden mezun olan kişiler entegrasyon sınavından muaf tutulabilir.

Vatandaşlık Başvurusunun Yapılması

Vatandaş adayının öncelikle ikamet ettiği bölgedeki Göç Dairesi’nden randevu alması gerekir. Burada kendisine başvuru formu ve gerekli belgelerin listesi verilir.

İç Belgelerin Düzenlenmesi

Başvuru sahibinin kendi ülkesinde aldığı bazı resmî belgelerin Avusturya’da geçerli hâle getirilmesi gerekir. Bunlar evlilik cüzdanı, doğum belgesi, çeşitli nüfus kayıt örnekleri veya noter belgeleri olabilir. Bu belgelerin resmî tasdik işlemleri Dışişleri Bakanlığı tarafından yürütülür.

Belgeler özel bir kurum tarafından düzenlenmişse Almancaya tercüme edilmeli ve apostil işlemi yapılmalıdır. Bu işlemler tamamlandıktan sonra belgeler Avusturya’da resmî olarak geçerli olur.

Avusturya vatandaşlığının reddi ve kaybı

Avusturya vatandaşlığına başvuran tüm adaylar göç makamlarından olumlu yanıt almaz. Bazı durumlarda başvuru ve belgelerin sunulmasının ardından ret kararı verilebilir. Bunun başlıca nedenleri şunlardır:

• Adayın sabıka kaydının bulunması.
• Sunulan dosyada yanlış veya yanıltıcı bilgi yer alması.
• Entegrasyon sınavının geçilememesi.
• Yasal programın gerekliliklerinin yerine getirilememesi.

Ayrıca adayın dikkatsizliği sonucu belgelerde yapılan küçük hatalar da ret sebebi olabilir. Olumsuz yanıt alan başvuru sahibi, ülkede daimi oturum statüsüyle yaşamaya devam edebilir, yeniden başvuru yapabilir veya karara itiraz edebilir. İtiraz durumunda vatandaşlık kararı yeniden değerlendirilebilir.

Avusturya vatandaşı pasaportu nasıl alınır

Vatandaşlık belgesini aldıktan sonra yabancı kişi, ikamet ettiği belediyedeki pasaport ofisine giderek kimlik belgelerini — uluslararası pasaport ve kimlik kartını — başvurur.

Pasaport dünya genelinde seyahatler için gereklidir; kimlik kartı ise Avusturya ve Avrupa Birliği sınırları içinde kullanılır. Pasaportun ücreti 76 EUR, kimlik kartının ücreti ise 62 EUR’dur.

Belgelerin alınma süreci şu şekildedir:

• Pasaport ofisine başvuru.
• Vatandaşlık sertifikası ile birlikte başvurunun sunulması.
• Biyometrik verilerin (parmak izi) alınması.
• Bildirimin beklenmesi.
• Pasaport ve kimlik kartının teslim alınması.

Belgeler genellikle bir hafta içinde hazır olur. Standart pasaport 10 yıl geçerlidir, kimlik kartının ise belirli bir son kullanma süresi yoktur.

Avusturya’da Çifte Vatandaşlık

Avusturya mevzuatı çifte veya ikinci vatandaşlığa genel olarak izin vermez. Bir yabancı Avusturya pasaportu aldıysa, önceki vatandaşlığından iki yıl içinde çıkması gerekir.

Çifte vatandaşlık yalnızca istisnai durumlarda mümkündür. Örneğin, ebeveynlerden biri Avusturya vatandaşı, diğeri ise soy yoluyla vatandaşlık edinmeye izin veren başka bir ülkenin vatandaşıysa, çocuk her iki vatandaşlığı da alabilir. Ancak reşit olduktan sonra hangi ülkenin vatandaşlığını koruyacağını seçmek zorundadır.

Rusya, Ukrayna veya Belarus vatandaşları için iki pasaporta sahip olmak mümkün değildir, çünkü bu ülkelerin mevzuatı çifte vatandaşlığı tanımamaktadır.

Avusturya’da yasal statü kazanma sürecinin hızlandırılmasına yardımcı olunması

Uluslararası hukuk uzmanları, Avrupa Birliği üyesi olmayan ülkelerin vatandaşları için Avusturya vatandaşlığı alma sürecini kolaylaştırmaya yardımcı olabilir. Göç danışmanları, göç politikası ve mevzuattaki değişiklikleri sürekli olarak takip ederek en güncel hukuki gelişmelere hâkim olur.

AB üyesi olmayan ülkelerin vatandaşları, uygunluk şartlarını karşılamaları hâlinde Romanya, Bulgaristan veya Polonya gibi ülkelerin sunduğu basitleştirilmiş göç programları aracılığıyla, genellikle 1–1,5 yıl içinde AB sakini haklarını — Avusturya dâhil olmak üzere Avrupa Birliği içinde ikamet yerini serbestçe seçme özgürlüğü de buna dahildir — elde edebilir.