Portekiz Vatandaşlığı Nasıl Alınır

Portekiz vatandaşlığı, yerli kökenli kişiler, Portekizliler tarafından evlat edinilmiş bireyler, göçmen ebeveynlerden doğanlar (belirli şartların sağlanması hâlinde) ve Sefarad Yahudilerinin torunları tarafından alınabilir. Ayrıca, ülkede 5 yıl boyunca yasal olarak ikamet etmiş yabancılar ile Portekiz vatandaşı ile evli kişiler de pasaport hakkı elde edebilir. Ülkenin göç politikası, kamu düzenine uygun davranılması ve başvuru sahibinin kategorisine göre belirlenen şartların yerine getirilmesi hâlinde yasal statünün kazanılmasına olanak tanır. Portekiz pasaportu verilme süreci, «Vatandaşlık Yasası» ve 237-A/2006 sayılı düzenleme ile belirlenmiştir.

Portekiz vatandaşlığı almanın avantajları arasında ülkenin yüksek ekonomik gelişmişliği, istikrarlı siyasi yapısı ve turistik cazibesi yer alır. Portekiz’in Avrupa Birliği üyesi olması nedeniyle, pasaport sahibi olmak aynı zamanda AB vatandaşlığı elde etmek ve buna bağlı tüm ayrıcalıklardan yararlanmak anlamına gelir. Yazının devamında Portekiz pasaportu alma yolları, gerekli belgeler, başvuru durumunun nasıl kontrol edileceği ve diğer önemli noktalar detaylı olarak ele alınmıştır.

Portekiz Pasaportunun Sağladığı Avantajlar

• Avrupa Birliği ülkelerinin herhangi birinde kayıt yaptırarak süresiz oturum hakkı.
• Portekiz ve AB ülkelerinde çalışma izni gerekmeksizin iş bulma ve istihdam edilme imkânı.
• Portekiz ve Avrupa Birliği ülkelerindeki üniversitelerde ücretsiz veya indirimli eğitim alma hakkı.
• Sağlık sigortası kapsamındaki tüm tıbbi masrafların karşılanması ve AB kliniklerinde acil sağlık hizmetlerine erişim hakkı.
• Devlet tarafından sağlanan sosyal yardımlar (emeklilik maaşı, çocuk yardımı, işsizlik ödeneği).
• 175 ülkeye vizesiz seyahat hakkı.
• Kamu kurumlarında çalışma hakkı.
• Seçmen ve aday olarak seçimlere katılma hakkı.

Portekiz Vatandaşlığı Almak İçin Gerekenler

Bir yabancının Portekiz vatandaşı olabilmesi için, başvurduğu yönteme göre değişiklik gösteren yasal şartları yerine getirmesi gerekir. Genel olarak, aşağıdaki koşullar tüm başvuru türleri için geçerlidir:

• Portekiz Cumhuriyeti yasalarına göre 3 yıl veya daha fazla hapis cezası gerektiren suçlardan mahkûm edilmemiş olmak.
• Terörle bağlantılı herhangi bir faaliyete katılmamış olmak.

Bu gereklilikler, Portekiz vatandaşlarının yurtdışında doğan çocukları ile Portekiz’de en az 5 yıl yaşamış yabancı ebeveynlerden doğan ve 16 yaşından küçük bireyler için geçerli değildir.

Portekiz Pasaportu Almanın Yasal Yolları

2025 yılında Portekiz pasaportu şu yollarla alınabilir:

• soya dayalı olarak;
• evlat edinme yoluyla;
• doğallaşma (vatandaşlığa kabul) yoluyla;
• evlilik yoluyla.

Ayrıca Sefarad Yahudilerinin soyundan gelenler için özel bir başvuru yolu öngörülmektedir. Portekiz’de yalnızca sermaye yatırımı yaparak doğrudan vatandaşlık kazanmak mümkün değildir; ancak yatırımcı programı sayesinde oturum izni alınabilir, ardından standart doğallaşma prosedürüyle vatandaşlığa geçilebilir. Çoğu durumda Portekiz’de doğum yapmak, çocuğa otomatik olarak ikinci bir vatandaşlık kazandırmaz, ancak belirli şartlar altında ülkede doğan yabancı çocuklar vatandaşlık için başvurabilir.

Doğum, Köken ve Evlat Edinme

Aşağıdaki kişiler Portekiz vatandaşı sayılır:

• Portekiz topraklarında Portekizli bir anne veya babadan doğan çocuklar.
• Yurtdışında doğan ancak doğumu Portekiz nüfus müdürlüğüne kayıt ettirilmiş çocuklar.
• Portekiz topraklarında doğmuş ve başka bir vatandaşlığı olmayan çocuklar.

Portekizli vatandaşlar tarafından evlat edinilen reşit olmayan bireyler doğrudan vatandaşlık kazanırlar. Ayrıca, yabancı ebeveynlerden Portekiz’de doğan çocuklar aşağıdaki iki durumda vatandaşlık alabilirler:

• 8 Ekim 1981 tarihinden sonra Timor topraklarında doğmuş ve kendisinin veya ebeveynlerinden birinin vaftiz belgesi bulunuyorsa.
• Reşit olduktan sonra, 10 yıl boyunca Portekiz’de yaşamışsa ve Portekizce bildiğini kanıtlıyorsa.

Yurtdışında doğmuş, Portekiz vatandaşı bir büyükanne ya da büyükbabaya sahip çocuklar da vatandaşlık başvurusunda bulunabilirler. Bu durumda başvuru sahibinin Portekiz toplumu ile olan bağını göstermesi gerekir — örneğin, ülkede yaşamak ya da düzenli olarak ziyaret etmek gibi. Ayrıca Portekizce bildiğini kanıtlaması gereklidir.

Evlilik

Portekiz vatandaşıyla en az 3 yıldır evli olan ya da fiili birlikteliği bulunan bireyler vatandaşlığa başvurma hakkına sahiptir. Bu kişilerden ülkede yaşama süresine dair bir koşul aranmaz — yasal sürenin dolmuş ve birlikteliğin halen devam ediyor olması yeterlidir. Başvuru sahibinin başka bir ülkede kamu görevinde çalışmaması ya da zorunlu olmayan askerlik hizmeti yapmıyor olması gerekir. Evlilik yoluyla vatandaşlık için evlilik cüzdanı veya mahkeme kararı gibi resmi belgeler ibraz edilmelidir. Fiili birliktelik durumunda ise Portekiz vatandaşı eşin birlikte yaşamaya devam ettiklerini yazılı olarak beyan etmesi gerekir.

Doğallaşma (Vatandaşlığa Kabul)

Bu yöntem, yabancılar için en yaygın Portekiz vatandaşlığı edinme yoludur. Ancak bu başvuru türünde başvuru sahiplerine daha fazla şart uygulanır. Adayın aşağıdaki ek koşulları yerine getirmesi gerekir:

• Reşit (18 yaşını doldurmuş) olmak.
• En az 5 yıl boyunca yasal oturum statüsünde Portekiz’de ikamet etmiş olmak.
• Portekizce biliyor olmak.

Doğallaşma süreci uzun ve çok aşamalıdır: vize alınması, bir oturum izni (çalışma, iş kurma, eğitim, aile birleşimi veya yatırım yoluyla) ile Portekiz’e yerleşilmesi, (isteğe bağlı olarak) daimî oturum izni alınması ve nihayet vatandaşlık başvurusunun yapılması. Ebeveynlerin doğallaşma yoluyla vatandaşlığa geçmesi durumunda, belirli koşullar sağlanırsa reşit olmayan veya kısıtlı ehliyete sahip çocuklar da başvuruya dâhil edilebilir: çocuk doğduktan sonra ebeveynler vatandaşlık kazanmış olmalı, bağlantının sürdüğüne dair beyan verilmiş olmalı ve Portekiz toplumu ile bağları kanıtlanmalıdır.

Sefarad Yahudilerinin Soyundan Gelenler İçin Kolaylaştırılmış Vatandaşlık

Sefarad Yahudilerinin soyundan gelen bireyler, Portekiz vatandaşlığını kolaylaştırılmış prosedürle alabilirler. Başvuru sahibi reşit olmalı, soy bağını kanıtlayabilmeli ve Portekiz Sefarad topluluğuna ait olduğunu belgelemiş olmalıdır. Başvuru dilekçesinde adayın milliyeti, ebeveynlerinin kimlik bilgileri ve medeni durumu belirtilir. Ayrıca sefarad kimliğini destekleyen tarihsel bilgiler ayrıntılı olarak açıklanmalıdır. Bu belge yetkili bir memurun huzurunda imzalanmalıdır. Başvuruya ayrıca Portekiz’de faaliyet gösteren Yahudi cemaatinden alınacak bir onay belgesi de eklenmelidir.

Portekiz Vatandaşlığı Nasıl Alınır?

Doğallaşma yoluyla Portekiz pasaportu alma süreci şu aşamalardan oluşur: vize başvurusu, oturma izni (oturum), oturumun periyodik olarak yenilenmesi ve isteğe bağlı olarak süresiz daimî oturum izni (İkamet Hakkı) alınması. Vatandaşlık hakkı elde edildikten sonra adayın Portekizce dil yeterliliğini kanıtlaması, gerekli belgeleri hazırlaması, yetkili kuruma başvuru yapması ve sürecin değerlendirilmesini beklemesi gerekir.

Oturum İzni Başvurusu

Doğallaşma amacıyla Portekiz’e taşınmadan önce, başvuru sahibinin oturum izni almak üzere Portekiz vizesi başvurusunda bulunması gerekir. Bu vize, kişiye ülkeye iki kez giriş yapma ve 4 aya kadar ülkede kalma hakkı tanır. Bu süre içinde oturum izni başvurusu yapılmalıdır. Vize başvurusu, başvuru sahibinin yaşadığı ülkedeki Portekiz konsolosluğu veya büyükelçiliğine yapılır.

Başvuru sahibi, ülkede kalmayı planladığı yasal temele uygun olarak oturum izni başvurusunu Portekiz’deki Göç, Uyum ve İltica Ajansı AIMA’ya (Agência para a Integração, Migrações e Asilo) yapar. İlk oturum izni genellikle 1 yıla kadar verilir ve sonrasında başvuru sahibinin ilk başvuru koşullarına hâlâ uyuyor olması durumunda 2 yıllık dönemler hâlinde uzatılabilir. Geçici oturum izniyle ülkede 5 yıl yaşayan yabancılar, diğer şartları da yerine getiriyorsa daimî oturum izni veya doğrudan Avrupa Birliği vatandaşı olarak Portekiz pasaportu başvurusunda bulunabilirler.

Dil Testi Süreci

Vatandaşlık başvurusunda bulunurken adayın Portekizce bildiğine dair resmi bir belge sunması zorunludur. Bu yeterliliği kanıtlamak için aşağıdaki yollarla alınan belgeler kabul edilir:

• Portekiz Eğitim Bakanlığı tarafından tanınan bir değerlendirme merkezinden alınan dil sınavı sonucu.
• İstihdam ve Mesleki Eğitim Enstitüsü ofisinde yapılan test sonucu.
• devlet eğitim kurumlarından alınan sertifika.
• istihdam ve eğitim merkezlerinde yapılan sınav sonucu.

Portekizce konuşulan bir ülkede doğmuş ve bu ülkenin vatandaşı olan adaylardan bu belge istenmez. Eğer başvuru sahibinde konuşma veya yazma ile ilgili zorluklar varsa, ona özel olarak uyarlanmış bir dil testi uygulanır ve bu testi geçmesi gerekir.

Belgelerin Hazırlanması

Genel doğallaşma prosedürü çerçevesinde vatandaşlık almak isteyen adayın aşağıdaki belgeleri içeren bir dosya hazırlaması gerekir:

• doğum belgesi (kopyası);
• resmî formata uygun, devlet dilinde doldurulmuş başvuru formu;
• Portekiz’de yasal olarak ikamet ettiğini gösteren AIMA belgesi;
• başvuru sahibinin 16 yaşından itibaren ikamet ettiği ülkenin yetkili organınca verilen adli sicil kaydı (sabıka kaydı);
• Portekizce bildiğini kanıtlayan dil yeterlilik belgesi.

Yurtdışında düzenlenmiş tüm belgelerin Portekizce’ye çevrilmiş ve resmî olarak onaylanmış (tasdik edilmiş) olması gerekir.

Vatandaşlık Başvurusunun Yapılması

Vatandaşlık başvuru formu, Adalet Bakanlığı’nın resmî internet sitesinden indirilebilir. Formda tüm alanlara istenilen bilgiler eksiksiz şekilde girilmeli, belge ise başvuru sırasında nüfus memuru huzurunda imzalanmalıdır. Eğer başvuru dosyası posta yoluyla gönderilecekse, imza tanıma işlemi yetkili bir uzman tarafından yapılmalıdır.

Vatandaşlık başvurusu şu yollarla gerçekleştirilebilir:

• yetkili temsilci (örneğin avukat) aracılığıyla çevrimiçi sistem üzerinden;
• Lizbon veya Porto’daki Ulusal Göçmen Destek Merkezi’nde şahsen;
• nüfus müdürlüğünün bölgesel şubesinde doğrudan başvuru yoluyla;
• vatandaşlık başvuru dosyasının merkez nüfus müdürlüğüne posta ile gönderilmesiyle.

Yetkililerin karar verme süresi yasal olarak belirlenmemiştir, ancak başvuru sahibi süreci çevrimiçi olarak takip edebilir ve vatandaşlık başvurusunun durumunu sorgulayabilir. Başvurunun kaydı sırasında başvuru sahibine bir erişim şifresi verilir. Başvuru sürecinin hangi aşamada olduğunu öğrenmek için bu şifre kullanılır.

Başvuruya ilişkin karar, kayıt sırasında beyan edilen e-posta adresine iletilir. Vatandaşlık statüsü onaylandıktan sonra yeni vatandaş, Portekiz Medeni Hal Kütüğüne resmî olarak kaydedilir.

Portekiz Vatandaşlığı Başvurusunun Süresi ve Maliyeti

Portekiz’e giriş vizesi başvurusunun değerlendirme süresi 60 güne kadar sürebilir, oturma izni (ikamet) başvuruları için de aynı süre geçerlidir. Süresiz oturum izni ya da vatandaşlık başvurusu yapılana dek geçici oturma izni genellikle iki kez, ikişer yıl süreyle uzatılır ve her uzatma başvurusu ortalama 1 ay içinde değerlendirilir. Portekiz vatandaşlığının doğallaşma (natüralizasyon) yoluyla alınmasının başvuru ücreti 250 EUR’dur. Bu tutara ek olarak çeviri, belgeleme ve yasallaştırma hizmetleri gibi ek masraflar doğabilir.

Vatandaşlık başvurusu ve önceki tüm yasal statülerin işleme alınma süresi de dâhil olmak üzere natüralizasyon süreci toplamda en az 6 yıl sürebilir. Bu süreci kolaylaştırmak isteyen kişiler, başvuru sürecinin her aşamasında destek sağlayan uzman göç danışmanlarından yardım alabilirler.

Portekiz Vatandaşı Pasaportu: Vatandaşlıktan Sonra Nasıl Alınır?

Portekiz’de kimlik doğrulaması için her vatandaşa, ülkenin iç pasaportu sayılan vatandaşlık kartı verilir. Bu kart, doğumdan itibaren (en geç 20 günlükken) alınması gereken, fotoğraf ve çip içeren kimlik kartı formatındadır.

AB ve Schengen bölgesi dışına çıkmak isteyen vatandaşlar için ayrı bir pasaport (bordo kapaklı, klasik kitapçık şeklinde) düzenlenir.

Yeni doğan bebekler için vatandaşlık kartı doğumun gerçekleştiği hastanede düzenlenirken, yetişkinler kart başvurusunu Tapu ve Noterlik Enstitüsü ofisinde, vatandaş hizmet noktalarında, Nascer Cidadão şubesinde ya da konsolosluklarda yapabilir. Başvuru için gerekli belgeler arasında (varsa) geçerli kimlik belgesi, vergi numarası kartı, sosyal güvenlik kartı, sağlık sistemi kullanıcı kartı ve seçmen kartı yer alır. İç pasaportun fiyatı, geçerlilik süresine, belgenin düzenlenme süresine ve başvurunun yapıldığı bölgeye göre değişir ve 15 ila 70 EUR arasında olabilir.

Yurtdışı seyahat pasaportu ise nüfus müdürlükleri, vatandaş hizmet noktaları veya konsolosluklardan alınabilir. Başvuru randevusu internetten ya da telefonla alınmalıdır. Pasaport başvurusu yapılırken kişinin halihazırda vatandaşlık kartına sahip olması gerekir ve bu kart başvuru sırasında ibraz edilmelidir. Normal başvuru süresi 5 iş günü, hızlandırılmış seçeneklerle ise 2 ya da 1 iş günüdür. Pasaport ücretleri 65 ila 135 EUR arasında değişmekte olup, teslim süresine ve başvuru lokasyonuna bağlıdır. İsteğe bağlı olarak ev teslimi seçeneği de sunulur; bu durumda ek olarak 10 veya 30 EUR ödenmesi gerekir.

Portekiz’de Çifte Vatandaşlık: İkinci Pasaport Alınabilir mi?

Portekiz yasaları, vatandaşların çifte vatandaşlık sahibi olmasına açıkça izin vermektedir. Ancak «çifte vatandaşlık» ve «ikinci vatandaşlık» kavramlarının birbirinden farklı olduğunu unutmamak gerekir. Eğer iki ülke vatandaşlık hak ve yükümlülüklerini karşılıklı olarak tanıyan bir anlaşmaya sahipse, bu kişilere bipatrit (çifte vatandaş) denir. Ancak birey, başka bir ülkenin vatandaşlığını kazanırken ilk vatandaşlığından feragat etmiyorsa ve her iki ülkede yalnızca o ülkenin vatandaşı olarak kabul ediliyorsa bu durum ikinci vatandaşlık olarak değerlendirilir.

Portekiz mevzuatına göre, ülkede yasal statü edinmek isteyen yabancı uyruklu kişiler ikinci vatandaşlık elde edebilir. Bu kişiler mevcut vatandaşlıklarını koruyabilir ve Portekiz kimliği aldıktan sonra farklı ülkelere vizesiz seyahat etmek veya dünyanın çeşitli yerlerinde yaşamak gibi avantajlardan faydalanabilir. Portekiz makamları, yeni vatandaşın menşe ülkesine vatandaşlık statüsü kazandığını bildirmez.

Portekiz Vatandaşlığının Reddedilmesi ve İptali

Yetkili makamlar, Portekiz vatandaşlığı başvurusunu aşağıdaki durumlarda reddedebilir:

• başvuru sahibinin Portekiz toplumu ile bağı bulunmaması;
• 3 yıl veya daha fazla hapis cezası gerektiren suçlardan hüküm giymesi;
• yabancı bir ülkede devlet görevi yürütmesi veya zorunlu olmayan askerlik hizmeti yapması;
• Portekiz’in savunması ya da ulusal güvenliği açısından tehdit oluşturması;
• eksik belge sunması veya kimliğiyle ilgili değerlendirme açısından belirleyici yanlış bilgi vermesi.

Yetkililer, vatandaşlık statüsünün sahte veya yanıltıcı belgelerle elde edildiğini tespit ederse, bu durum vatandaşlığın iptaliyle sonuçlanır. Vatandaşlık başvurusunun reddedilmesi ya da iptal edilmesi riskini en aza indirmek için, yasal şartların dikkatle incelenmesi ve belgelerin bu koşullara uygun şekilde hazırlanması gerekir. Doğallaşma süreci boyunca oturum izninin zamanında uzatılması çok önemlidir, zira ülkede yasa dışı kalmak sınır dışı edilme riski taşır ve gelecekte yeniden göç etme olasılığını zorlaştırabilir.

Portekiz Vatandaşlığı Alımında Profesyonel Destek

Hedeflenen vatandaşlık statüsüne daha kısa sürede ve minimum zaman kaybıyla ulaşmak isteyen adayların uzman desteği alması büyük fayda sağlar. Profesyonellerin yardımıyla vatandaşlık almış göçmenlerin yorumları, iş birliğinin belge hazırlığı, prosedür takibi ve gecikmelere yol açabilecek hataların önlenmesinde etkili olduğunu doğrulamaktadır.