Avusturya Oturma İzni Nasıl Alınır?

Üniversite eğitimi, çalışma veya yenilikçi bir girişim kurma gibi ülkede kalmak için yasal bir dayanağınız varsa Avusturya oturma izni alabilirsiniz. Oturma izni, yabancıların Avusturya’da izin verilen süre boyunca yasal olarak yaşamasına ve statünün verildiği faaliyeti yürütmesine imkân tanır.

Türk vatandaşları açısından Avusturya oturma izni, AB vatandaşlığına giden olası bir yol olarak da değerlendirilebilir. Bir AB pasaportuyla Avrupa Birliği içinde serbestçe hareket edebilir ve herhangi bir üye devlette uzun süreli veya daimi ikamet amacıyla yerleşebilirsiniz.

Bir AB pasaportu, belirli ülkelerde uygulanan basitleştirilmiş prosedürler kapsamında alınabilir ve sahibine Avusturya’ya serbestçe taşınma imkânı sağlar. Yaklaşık 1–1,5 yıl içinde vatandaşlık edinmenize olanak tanıyabilecek seçenekleri öğrenmek için danışmanlık randevusu alın.

Avusturya Oturma İzninin Avantajları

Oturma izni aldıktan ve Avusturya’ya taşındıktan sonra, sahip olduğunuz statü kapsamında aşağıdaki haklardan yararlanabilirsiniz:

• Schengen Bölgesi ve/veya Avrupa Birliği ülkelerinde serbestçe seyahat etmek.
• Oturma izninizin türü ve amacı izin verdiği ölçüde Avusturya şirketlerinde çalışmak.
• Şartları karşılamanız hâlinde sosyal yardımlara başvurmak.
• Uygun aile üyelerinizi Avusturya’ya yanınıza almak.
• Şirket kurmak ve ticari faaliyette bulunmak.
• Avrupa eğitim sisteminde öğrenim görmek.
• Daimi oturuma ve ilerleyen dönemde vatandaşlığa başvurmak.

Bununla birlikte, Avusturya’da oturma izni almak ve bu statüyle yaşamak bazı sınırlamalar içerir:

• Oturma iznini düzenli olarak yenilemek ve iznin verildiği koşulları karşılamaya devam etmek.
• Bazı oturma izni türlerinde çalışma kısıtlamalarına tabi olmak.
• Yeterli gelir, uygun konut ve sağlık sigortası bulunduğunu kanıtlamak.
• Mali açıdan kendi kendine yeterli başvuru sahiplerine yönelik izinler dâhil bazı oturma kategorilerinde yıllık kotaya tabi olmak.
• Bazı başvuru sahibi kategorileri için Almanca bilgisi şartını karşılamak.
• Daimi oturum ve vatandaşlığa giden sürecin uzun olması. Daimi oturum genellikle 5 yıllık ikametten sonra, standart prosedür kapsamında vatandaşlık ise çoğunlukla 10 yıl sonra mümkün olur.

Avusturya Oturma İzni Nasıl Alınır: Başlıca Yollar

Avusturya Yerleşim ve İkamet Yasası kapsamında oturma izni almak ve ülkeye taşınmak için çeşitli yollar bulunmaktadır. Aile birleşimi, daha doğrudan seçeneklerden biri olabilir ve iş gücü piyasasına geniş erişim sağlayabilir. Ancak bunun için Avusturya’da uygun statüye sahip bir aile üyesi veya partner bulunması gerekir. Yeterli mali kaynağa sahip başvuru sahipleri için, çalışma hakkı vermeyen ve kotaya tabi bir yerleşim izni uygun olabilir. Çalışma, eğitim, araştırma ve sanatsal faaliyetler de Avusturya’da oturum için yaygın yasal dayanaklardır.

Yenilikçi Girişim Kurucuları

Avusturya’da yenilikçi bir girişim kurmak ve bu temelde oturum almak isteyen başvuru sahipleri, girişim kurucularına yönelik Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart için uygun olabilir. Bu kart hem oturma izni hem de beyan edilen serbest meslek faaliyetini yürütme yetkisi sağlar. Başvuru sahibi, şirketin yenilikçi ürün, hizmet, süreç veya teknolojiler geliştireceğini ve piyasaya sunacağını, ayrıca işletmenin yönetiminde bizzat aktif rol alacağını göstermelidir.

Şirkete en az 30.000 EUR yatırım yapılmalıdır. Bu tutarın en az yarısının başvuru sahibinin kendi kaynaklarından karşılandığı belgelenmelidir. Başvuru dosyasında uygulanabilir bir iş planı bulunmalı ve başvuru sahibi ilgili değerlendirme kriterleri kapsamında en az 50 puan toplamalıdır.

Mali Açıdan Kendi Kendine Yeterlilik

Avusturya bu oturma kategorisi için her yıl kota belirler. AB/AEA veya İsviçre vatandaşı olmayan, mali açıdan kendi kendine yeterli kişilere verilen oturma izni Avusturya’da ücretli çalışma veya serbest meslek faaliyeti hakkı vermez. Gelir, Avusturya’dan veya başka bir ülkeden alınan emekli maaşından, yatırımlardan, mal varlığından ya da Avusturya dışında faaliyet gösteren bir şirketten kaynaklanabilir.

Kullanılabilir gelir, geçerli referans tutarın en az iki katı olmalıdır. Mevcut referans değerlerine göre gösterge niteliğindeki tutar tek başvuru sahibi için aylık yaklaşık 2.617 EUR, evli çiftler veya kayıtlı partnerler için 4.128 EUR ve her çocuk için ilave yaklaşık 404 EUR’dur. Gelir, örneğin banka hesap dökümleriyle belgelenmelidir.

Çalışma

Avusturya, çalışma hakkı sağlayan oturumu Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart (RWR Kartı) üzerinden sunar. Kart en fazla 2 yıl için düzenlenebilir ve belirli bir işverende çalışma ya da uygun kategorilerde serbest meslek faaliyeti yürütme hakkı verir. Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart şu gruplara açıktır:

• çok yüksek nitelikli çalışanlar.
• iş gücü açığı bulunan mesleklerde çalışan nitelikli kişiler.
• diğer kilit çalışanlar.
• Avusturya üniversiteleri ve uygulamalı bilimler üniversitelerinden mezun olanlar.
• turizm, tarım ve ormancılık sektörlerindeki düzenli çalışanlar.
• serbest meslek sahibi kilit çalışanlar.
• yenilikçi girişim kurucuları.

Şartlar Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart kategorisine göre değişir. Avusturya İş Piyasası Kurumu (AMS), başvuru sahibinin niteliklerini, puanını, önerilen maaşı ve seçilen kategori için geçerli diğer kriterleri değerlendirir. İş gücü piyasası testi yalnızca belirli kategorilerde uygulanır.

RWR Kartı sahibi yabancıların aile üyeleri RWR Kart Plus alabilir. Bu statü Avusturya’da ikamet, serbest meslek faaliyeti ve iş gücü piyasasına sınırsız erişim sağlar. RWR Kart Plus, kanunda öngörülen başka durumlarda da verilebilir. Bunlar arasında şunlar yer alır:

• önceki 24 ay içinde izninin koşullarına uygun olarak en az 21 ay çalışmış RWR Kartı veya AB Mavi Kartı sahibi.
• RWR Kartı, AB Mavi Kartı veya kanunda belirtilen bazı diğer oturum statülerinden birinin sahibinin aile üyesi.
• ilgili izin kapsamında gerekli ikamet süresini tamamlayan araştırmacı.
• özel yasal şartları karşılayan bazı diğer oturma izni sahipleri.

Eğitim

Avusturya’daki üniversitelere, uygulamalı bilimler üniversitelerine ve kanunen tanınan diğer yükseköğretim kurumlarına kayıtlı öğrenciler başlangıçta bir yıllık oturma izni alabilir. Bu izin, eğitim sona erene kadar yenilenebilir. Okul öğrencileri için ayrı bir oturum kategorisi bulunur: Öğrenci Oturma İzni.

Öğrenciler, çalışmalarını aksatmamak kaydıyla çalışabilir. Türk öğrenciler için işveren, iş gücü piyasası testi uygulanmadan haftada 20 saate kadar çalışma izni alabilir.

Aile Birleşimi

Aile birleşimi yoluyla oturum almak için başvuru sahibi, Avusturya’da uygun statüye sahip bir kişiyle geçerli aile bağını kanıtlamalıdır. Standart aile birleşimi kurallarına göre eşler, kayıtlı partnerler ve evlat edinilmiş çocuklar ile üvey çocuklar dâhil evli olmayan reşit olmayan çocuklar uygun aile üyeleri arasında yer alır. Eşlerin ve kayıtlı partnerlerin genellikle en az 21 yaşında olması gerekir. İş gücü piyasasına sınırsız erişim, verilen iznin türüne bağlıdır. Örneğin RWR Kart Plus bu hakkı sağlar.

Diğer Amaçlar

Avusturya, aşağıdaki koşullardan birini karşılayan yabancılara da oturma izni verebilir:

• Avusturya’da gelir elde etme amacı taşımayan, kâr amacı gütmeyen faaliyetlerde bulunmak.
• Avrupa Gönüllü Hizmeti’ne katılmak ve bu faaliyeti belgelemek.

Bu tür bir izin alındıktan sonra aile birleşimi iznine geçiş yalnızca istisnai durumlarda mümkündür. Oturum amacının başka bir nedenle değiştirilmesine ise genel olarak izin verilmez. Bu statü kapsamında Avusturya’da gelir getirici herhangi bir faaliyette bulunmak yasaktır.

Avusturya oturma izni için mevcut yasal dayanaklar sınırlıdır. Başvuru sahiplerinin ülkede kalabilmek için ilgili şartları karşılamaya devam etmesi ve statülerini zamanında yenilemesi gerekir. Avusturya’da yasal olarak yaşamak ve çalışmak için alternatif bir yol, sahibine Avrupa Birliği genelinde ikamet hakkı veren başka bir AB ülkesinin pasaportunu almaktır.

Avusturya Oturma İzni Başvuru Süreci

Avusturya oturma izni almak genellikle birkaç aşamadan oluşur:

1. Oturma izni başvurusunu yapın ve gerekiyorsa giriş vizesi alın. Türk vatandaşları ilk oturma izni başvurusunu genellikle Avusturya’ya girmeden önce şahsen yapar. Başvuru, ikamet yerine göre Avusturya’nın Ankara Büyükelçiliğine veya İstanbul Başkonsolosluğuna sunulur. Başvuru onaylandıktan sonra kişi, Avusturya’ya giriş yapmak ve oturum kartını teslim almak için D tipi vize alır. Mevcut ücret tarifesine göre D tipi vize, 6 yaşından büyük başvuru sahipleri için 195 EUR, 6 yaşından küçük çocuklar için 97 EUR’dur.
2. Oturma izni talebini sunun. Avusturya oturma izni başvurusu, başvuru sahibinin ikamet yerinden sorumlu yetkili Avusturya temsilciliğine yapılabilir. Yetkili makam belgelerin eksiksiz ve doğru hazırlanıp hazırlanmadığını kontrol eder. Sorun bulunmaması hâlinde dosya Avusturya’daki yetkili makama iletilir. Yalnızca belirli yabancı kategorileri ilk başvurularını Avusturya içinden yapabilir. Avusturya’da başvuru yapılması, kural olarak kişinin yasal kalış süresi sona erdikten sonra ülkede kalma hakkı vermez.
3. Kararı bekleyin. Yetkili makamın değerlendirmesi, izin türüne bağlı olarak birkaç ay sürebilir. Eksiksiz Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart başvuruları genellikle yaklaşık 8 haftada sonuçlandırılır. Gerçek işlem süresi oturum kategorisine, dosyanın eksiksizliğine ve makamların iş yüküne bağlıdır.
4. Oturma iznini teslim alın. Başvuru onaylanırsa yetkili Avusturya makamı başvuru sahibini örneğin telefon veya posta yoluyla bilgilendirir. Oturma izni daha sonra sorumlu makamdan şahsen teslim alınmalıdır.
5. Avusturya’ya taşının. İzin düzenlendikten sonra başvuru sahibi Avusturya’ya taşınabilir ve seçtiği adrese yerleşebilir. Yeni konuta taşındıktan sonra ikamet adresi 3 gün içinde yetkili belediye makamına kaydedilmelidir. Kişi daha sonra sahip olduğu izne bağlı haklardan yararlanabilir; örneğin çalışabilir, eğitim görebilir, iş kurabilir veya çalışma hakkı olmadan Avusturya’da yaşayabilir.

Avusturya Oturma İzni İçin Gereklilikler

Avusturya oturma izni almak için başvuru sahiplerinin kendi oturum kategorileri için geçerli genel şartları karşılaması gerekir:

• Yeterli geçim kaynağını kanıtlayın.
  Başvuru sahibinin geliri, sosyal yardıma ihtiyaç duymadan Avusturya’da yaşamaya yetecek düzeyde olmalıdır. Kullanılabilir kaynaklar konut giderlerini, kredi ödemelerini, gıda ve diğer düzenli masrafları karşılamalıdır. Mevcut referans değerlerine göre gerekli gelir tek kişi için aylık yaklaşık 1.308 EUR, evli çift için 2.064 EUR ve her çocuk için ilave yaklaşık 202 EUR’dur. Düzenli konut giderleri, kredi ödemeleri ve diğer mali yükümlülükler de hesaba katılır. Bu asgari gelir şartı Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart ve AB Mavi Kartı için aynı şekilde uygulanmaz.
• Kapsamlı sağlık sigortası yaptırın.
  Başvuru sahipleri, kamu veya özel bir sigorta şirketi tarafından sağlanan ve ilgili tüm riskleri kapsayan sağlık sigortasına sahip olmalıdır. Standart seyahat sigortası yeterli değildir. Poliçe en az oturma izninin verildiği süre boyunca geçerli olmalıdır.
• Uygun konut bulunduğunu belgeleyin.
  Konut adresi, taşınmadan itibaren üç gün içinde kaydedilmelidir. Konutun büyüklüğü ve durumu dikkate alınır ve geçerli barınma standartlarına uygun olmalıdır. Kayıt, yetkili yerel makamda yapılır: Gemeindeamt veya Magistrat; Viyana’da ise Magistratisches Bezirksamt.
• Gerekli olduğunda Almanca bilginizi kanıtlayın.
  Bu şart çoğu oturum kategorisi için geçerli değildir. Mali açıdan kendi kendine yeterli kişiler için Çalışma Hakkı Hariç Yerleşim İzni, RWR Kart Plus, Yerleşim İzni ve Aile Üyesi statüsü gibi bazı ilk başvurularda A1 düzeyinde Almanca bilgisi istenir. Çalışmaya dayalı Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart veya yenilikçi girişim kurucusu kategorisi için genel bir A1 ön giriş şartı yoktur. Bununla birlikte dil bilgisi, belirli kategorilerde puanlama sistemi kapsamında dikkate alınabilir.
• Gerekliyse kota hakkı alın.
  Çalışma hakkı vermeyen yerleşim izni dâhil bazı oturum kategorileri yıllık kotaya tabidir. Bu tür bir iznin alınabilmesi için kullanılabilir bir kota kontenjanının bulunması zorunludur.

Bu liste kapsamlı değildir. Avusturya göç makamları, başvuru sahibinin ülkede kalış amacını ve koşullarını doğrulayan ek kanıt veya belgeler talep edebilir.

Gerekli Belgeler

Avusturya oturma izni için standart belge dosyası genellikle şunları içerir:

• geçerli pasaport ve bir kopyası.
• son altı ay içinde çekilmiş 45 × 35 mm ölçülerinde fotoğraf.
• kira, alt kira veya taşınmaz satın alma sözleşmesi.
• kapsamlı teminat sağlayan kamu veya özel sağlık sigortası.
• iş sözleşmesi, maaş belgeleri, emekli maaşı geliri, öz sermaye veya yatırımlar gibi yeterli mali kaynağı gösteren belgeler.
• uygulanabildiği durumlarda evlilik, boşanma, aile bağı, evlat edinme veya ölüm belgeleri gibi medeni hâl belgeleri.
• üniversite belgesi, iş sözleşmesi, Avusturya’daki bir kuruluşla yapılan anlaşma veya başka bir ilgili belge gibi oturum dayanağını doğrulayan kanıtlar.

Standart dosyaya ek olarak yetkili makam, adli sicil belgesi veya ödenmemiş kredi yükümlülüklerine ilişkin bilgiler gibi ilave belgeler isteyebilir. Talep edilen belgelerin sunulması gecikmelerin önlenmesine yardımcı olabilir. Belgeler genellikle asılları ve kopyalarıyla birlikte sunulmalıdır. Almanca dışındaki bir dilde düzenlenen belgeler gerekli şekilde tercüme edilmeli ve tasdik edilmelidir.

İşlem Süreleri ve Maliyetler

Avusturya geçici oturma izni başvuru ücreti 218 EUR’dur. Bu tutar, yaş kategorilerine göre farklı ücretlerin uygulandığı önceki sistemden bağımsız olarak geçerlidir.

Kırmızı-Beyaz-Kırmızı Kart genellikle en fazla 24 ay için düzenlenir. Diğer oturma izinlerinin geçerlilik süresi ilgili oturum kategorisine ve şartların karşılanmaya devam edilmesine bağlıdır.

Aile Üyeleri İçin Oturma İzinleri

Avusturya oturma izni, başvuru sahibinin eşi veya kayıtlı partneri ile evlat edinilmiş çocuklar ve üvey çocuklar dâhil evli olmayan reşit olmayan çocuklarına da verilebilir. Anne-baba, büyükanne-büyükbaba ve diğer akrabalar ayrı yasal dayanak ve şartlara tabidir. Bu nedenle standart aile birleşimi kategorisine dâhil değildir. Aile birleşimi genellikle geçerli bir Avusturya oturum statüsüne sahip olan ve uygun akrabalar için sponsor olarak hareket eden kişi tarafından başlatılır. Boşanma veya partnerin ölümü sonrasında bağımsız oturum statüsünün korunup korunamayacağı her vaka için ayrı değerlendirilir ve yasal şartların karşılanmasına bağlıdır.

Ret veya Yenilememe Nedenleri

Avusturya oturma izni aşağıdaki nedenlerle reddedilebilir:

• yanlış veya gerçeğe aykırı bilgi ya da belge sunulması.
• gerekli sertifika veya destekleyici belgelerin eksik olması ya da başvuru dosyasının hatalı hazırlanması.
• yanlış çeviri sunulması veya çevirilerin geçerli şartları karşılamaması.
• adli sicil kaydı bulunması veya başvuru sahibinin karıştığı suçlar.
• sosyal yardıma ihtiyaç duymadan Avusturya’da yaşamaya yetecek gelirin bulunmaması.

Bu durumlar mevcut statünün iptaline de yol açabilir. Ancak her durumda otomatik olarak ret kararı verilmez. Başvuru dosyasında küçük eksiklikler tespit edilirse makamlar bunların düzeltilmesine veya hukuken mümkünse daha uygun bir oturum amacıyla başvuru yapılmasına izin verebilir. Oturma izni, sahibinin Avusturya dışında uzun süre kalması ve bu yoklukların ilgili statünün koşullarıyla bağdaşmaması hâlinde de yenilenmeyebilir.

Avusturya’ya Kalıcı Olarak Taşınma ve Vatandaşlık Alma

Oturma izni, Avusturya vatandaşlığına ve dolayısıyla AB vatandaşlığına giden ilk adım olabilir. AB pasaportu, Schengen Bölgesi genelinde çalışma ve seyahat etme, ayrıca daimi ikamet için bir AB ülkesi seçme hakkı sağlar. Kesintisiz ve yasal 5 yıllık ikametten sonra, geçerli entegrasyon ve diğer şartların karşılanması hâlinde başvuru sahibi AB Uzun Dönem İkamet Eden Statüsü için uygun olabilir. Standart prosedür kapsamında Avusturya vatandaşlığı genellikle en az 5 yılı yerleşik oturum statüsüyle olmak üzere toplam 10 yıllık kesintisiz ve yasal ikametten sonra mümkündür. Bu statülerden hiçbiri otomatik olarak verilmez.

10 yıllık ikamet süresi önemli bir taahhüttür ve bu dönem boyunca geçerli oturum kurallarına kesintisiz şekilde uyulması gerekir. Başvuru sahipleri her aşamayı dikkatle planlamalı ve tüm şartları takip etmelidir. Kesintiler veya şartlara uyulmaması, gerekli ikamet süresinin hesaplanmasını etkileyebilir.